Ouderen veilig op de fiets

Ouderen veilig op de fiets

6 november 2014

Oudere fietsers zijn een kwetsbare groep in het verkeer. Ideate heeft samen met gemeentes Amersfoort en Dronten in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu de pilotinterventie ‘Zolang ik fiets’ ontwikkeld die gericht is op wat oudere fietsers zelf kunnen doen om veilig met de fiets op pad te kunnen. Het eindrapport is hier te downloaden als pdf-document.

Eindrapport ‘Zolang ik fiets’

Wat is de aanleiding
Met de Beleidimpuls Verkeersveiligheid (2012) beoogt het ministerie voor 2020 via een maatregelenpakket het aantal verkeersdoden en verkeersgewonden in Nederland terug te dringen. In het kader van deze beleidimpuls is afgesproken dat alle gemeenten een lokale aanpak veilig fietsen opstellen. Ouderen zijn een belangrijke doelgroep, omdat onder hen relatief veel fietsongevallen voorkomen. De burgemeesters van gemeentes Amersfoort en Dronten zijn fietsambassadeur en hebben het voortouw genomen in het ontwikkelen van een lokale aanpak gericht op het bevorderen van de fietsveiligheid van ouderen.

De aanpak
Eerst hebben we deskresearch gedaan rondom het thema ouder worden en fietsen, fietsongelukken, veilig gedrag en bestaande interventies. Om diepgaand begrip te krijgen van ouderen en hun context is vervolgens in de veldwerkfase kwalitatief onderzoek gedaan met behulp van contextmapping, het uitvoeren van duo-interviews, het ontwerpen van persona’s en customer journey’s. Vervolgens is een Pressure Cooker georganiseerd waarin vanuit de inzichten uit de interviews en literatuuronderzoek is toegewerkt naar concepten voor interventies. Daarna heeft het project team in een aantal slagen van de verschillende concepten één concept gecreëerd genaamd ‘Zolang ik fiets’.

Het ‘Zolang ik fiets’ concept
De uitspraak ‘zolang ik fiets’, werd door de ouderen vaak verbonden aan een belangrijke waarde, maar die uiteindelijk –geheel of gedeeltelijk- moet worden opgegeven (zolang ik fiets, ben ik mobiel; zolang ik fiets, ben ik onafhankelijk; zolang ik fiets, blijf ik gezond). ‘Zolang ik fiets’ verwijst naar voordelen die het fietsen brengt, maar ook naar de eindigheid ervan.

De doelen van ‘Zolang ik fiets’
– de bewustwording van het eigen fietsgedrag vergroten, in relatie tot ouder worden.
– het gesprek over ouder worden en fietsen op gang brengen in bestaande sociale contexten
– praktische tips aanbieden voor veiliger gedrag
– oefeningen aanbieden om nieuw gedrag te bestendigen

De workshop, de fietscoach en de fietstocht
Binnen het concept zijn een drietal activiteiten ontwikkeld en als pilots getest. Een workshop-middag, een mobiele outdoor workshop en een fietstocht met fietscoach. De fietscoach speelde op de worskhop-middag ook een belangrijke ondersteunende rol.

Bekijk hier het filmpje van de fietstocht met de fietscoach!

De resultaten
‘Zolang ik fiets’ laat zien dat het gebruiken van de sociale omgeving een succesvolle insteek kan zijn voor het betrekken van ouderen bij veilig fietsen. Verder blijkt het fietsen voor ouderen ‘meer dan fietsen alleen’ te zijn; het raakt aan het ouderen worden in het algemeen, de onafhankelijkheid- en vrijheidsbeleving en het onderhouden van sociale contacten.

De potentie van de ontwikkelde pilot-interventies bleek onder andere uit de hoge opkomst bij de activiteiten (58 deelnemers aan de workshop en 14 aan de fietstocht) en de hoge conversie tussen de activiteiten (24%).

Meer informatie en vervolg
De belangrijkste inzichten van ‘Zolang ik fiets’ werden op 25 juni gepresenteerd op het Nationaal Fietscongres, en de resultaten worden in 2016 gepresenteerd op het Etmaal van de Communicatiewetenschap en de Design Research Conference. Op dit moment is een vervolgproject gestart om de pilot te ontwikkelen tot een volwaardige interventie. Meer informatie is te verkrijgen bij renske@ideate.nl en reintjan.renes@hu.nl.

 

Client name
Ministerie I&M, gemeente Amersfoort en Dronten
Skills
context mapping, interviews, pressure cooker, persona's